fbpx

Rửa Tay Đúng Cách? Chắc Chắn Bạn Sẽ Bất Ngờ Đấy!

Chúng ta thường được dạy từ nhỏ là nên rửa tay trước và sau khi ăn. Ai cũng biết, nhưng lại không mấy ai coi trọng việc này và thường mọi người sẽ chặc lưỡi cho qua vì nghĩ nó không ảnh hưởng gì quá nhiều tới sức khỏe. Cho đến khi nạn dịch Corona bùng phát mới đây, người người nhà nhà đi tìm mua nước rửa tay khô để phòng chống virus. Nhưng liệu nước rửa tay khô có phải giải pháp tốt hay không? Và rửa tay như thế nào mới là đúng cách? Bài viết sau chắc chắn sẽ khiến bạn bất ngờ đấy!

Vì sao cần rửa tay đúng cách?

Tay – là bộ phận linh hoạt nhất cơ thể. Thông qua đó, chúng ta có thể cầm, nắm, tiếp xúc với các đồ vật xung quanh với tần suất rất nhiều trong ngày. Và chính bởi thế, nó là nơi hội tụ cực nhiều chất bẩn, virus, vi khuẩn,… mà có khi chúng ta không thể ngờ tới như đồ ăn thừa, cát bụi, phân động vật, chất thải, virus nguy hiểm… từ những vật chúng ta tiếp xúc hàng ngày.

Để giúp con người nhận thức rõ hơn về điều đó, năm 1938, Price P.B đã chia vi khuẩn trên da bàn tay làm 2 nhóm: Vi khuẩn vãng lai và vi khuẩn định cư.

  • Vi khuẩn định cư: Gồm các cầu khuẩn gram (+): S. epidermidis, S. aureus, và các vi khuẩn gram (-): Acinetobacter, Enterobacter…Phổ vi khuẩn định cư thường cư trú ở lớp sâu của biểu bì da. Do đó, việc rửa tay  đúng cách không thể loại bỏ được các vi khuẩn này khỏi bàn tay nhưng nó cũng có thể làm giảm mức độ định cư của vi khuẩn trên tay.
  • Vi khuẩn vãng lai: Loại vi khuẩn này gồm các vi khuẩn nằm trên các bề mặt tiếp xúc với bàn tay và chúng ta có thể loại bỏ dễ dàng phổ vi khuẩn này bằng việc rửa tay thường xuyên.
phòng chống dịch Corona
Nguy hiểm hiện hữu trên bàn tay của chúng ta

Hãy thử tượng tượng xem, đủ thứ vi khuẩn, virus nguy hiểm đó sẽ dễ dàng xâm nhập vào cơ thể chúng ta chỉ bằng một vài động tác cơ bản như bốc thức ăn, chạm tay lên mũi, lên miệng.

Ta bị bệnh từ chính những hành động đơn giản như thế, bởi vậy, việc rửa tay tuyệt đối không được bỏ qua. Bạn cần rèn thói quen rửa tay đúng cách thường xuyên và hạn chế chạm tay lên mặt.

Cụ thể, theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), rửa tay thường xuyên giúp:

  • Giảm 23 – 40 % số người mắc bệnh tiêu chảy.
  • Giảm 58% bệnh tiêu chảy ở những người có hệ miễn dịch yếu.
  • Giảm 16 -21% các bệnh về đường hô hấp, như cảm lạnh, trong dân số nói chung.
  • Giảm 29 – 57% tỷ lệ trẻ em phải nghỉ học do các bệnh về đường tiêu hóa.
  • Ngoài ra, việc rửa tay còn làm giảm nguy cơ mắc bệnh và lan truyền dịch bệnh cũng như giảm tỷ lệ kháng kháng sinh.

Tuy nhiên, chỉ rửa tay bằng nước không là chưa đủ, chúng ta cần rửa tay đúng lúc và đúng cách.

Hướng dẫn quy trình rửa tay đúng cách

Thế nào là rửa tay đúng cách? Rửa tay tuy là hành động rất đơn giản nhưng nó lại rất dễ bị làm sai đi. Cụ thể, để việc rửa tay đảm bảo đúng quy trình thì bạn cần làm theo 7 bước sau:

quy trình rửa tay
Quy trình rửa tay đúng cách do Bộ Y Tế khuyến nghị
  1. Bước 1: Làm ướt hai lòng bàn tay bằng nước, lấy xà phòng vào lòng bàn tay. Chà 2 lòng bàn tay vào nhau.
  2. Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu bàn tay kia và ngược lại.
  3. Bước 3: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các ngón tay vào các kẽ ngón.
  4. Bước 4: Chà mu các ngón tay này lên lòng bàn tay kia và ngược lại (mu tay để khum khớp với lòng bàn tay).
  5. Bước 5: Chà ngón cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại (lòng bàn tay ôm lấy ngón cái).
  6. Bước 6: Chà các đầu ngón tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại. Rửa sạch tay dưới vòi nước chảy đến cổ tay và làm khô tay.
  7. Bước 7: Sử dụng khăn giấy tắt vòi nước và mở tay nắm cửa nhà vệ sinh (nếu có) sau đó vứt khăn giấy vào thùng rác.

Quan trọng nhất – Hiểu đúng về sản phẩm rửa tay!

Đã xong những điều cơ bản nhất. Giờ chúng ta đến phần quan trọng không thể bỏ qua chính là lựa chọn sản phẩm rửa tay nào là phù hợp và an toàn nhất?

Bản chất của nước rửa tay khô?

Dung dịch sát khuẩn tay nhanh hay những loại nước rửa tay khô trên thị trường thường ở dưới dạng xịt, gel để thuận tiện mang theo bên người và sử dụng bất cứ khi nào cần thiết.

Những thành phần chính của nước rửa tay y tế nói chung và nước rửa tay khô nói riêng thường bao gồm:

  • Ethanol (Cồn): Để đặt được độ sát trùng thì cồn trong dung dịch rửa tay cần phải đạt từ 60 đến 70 độ trở lên. Do đó, khi mua nước rửa tay bạn cần xem kỹ thành phần nhé;
  • Deionized Water (Nước tinh khiết);
  • Sodium Lactate (Chất hút ẩm);
  • Fragrance (Hương liệu tạo mùi / Tinh dầu làm thơm): Để thu hút và bớt đi mùi cồn trong sản phẩm, người ta thường thêm vào dung dịch rửa tay khô các hương liệu như táo, trà xanh, lavender, hoa nhài,… Bạn có thể tùy chọn theo sở thích;
  • Benzalkonium Chloride (Chất diệt khuẩn).

Có thể thấy, nước rửa tay khô có thành phần khá đơn giản và tiện lợi nên người dùng thường chọn lựa để sử dụng cho nhanh. Tuy tiên, các chuyên gia lưu ý không nên lạm dụng dung dịch sát khuẩn tay nhanh bởi nó có những hạn chế như:

  • Nước rửa tay khô có tác dụng sát khuẩn cực nhanh nhờ cồn, không thể tiếp xúc đến tất cả vi sinh vật nằm dưới nhiều vết bẩn hữu cơ trên tay, vì thế không có tác dụng tẩy sạch toàn bộ bàn tay;
  • Nước rửa tay khô sẽ lấy đi toàn bộ lớp dầu trên tay, sử dụng quá mức có thể làm giảm khả năng phòng vệ của da và góp phần gây kháng kháng sinh;
  • Nước rửa tay khô cho bé có nhiều mùi thơm và màu sắc bắt mắt, dễ cầm nắm, đóng/mở sẽ kích thích trẻ muốn nếm thử hoặc làm dính vào mắt, miệng rất nguy hiểm;
  • Dung dịch sát khuẩn tay nhanh có nguy cơ gây dị ứng với một số người nhạy cảm với bất kỳ thành phần nào của chúng, hoặc gây ngộ độc cồn có nguy cơ dẫn đến tử vong;
  • Có rất nhiều loại sản phẩm rửa tay diệt khuẩn được quảng cáo và bày bán trên thị trường nên khó biết được chất lượng, nguồn gốc cũng như khả năng tiêu diệt vi khuẩn thực của chúng.

Vậy phải chăng xà phòng rửa tay tốt hơn nước rửa tay khô?

Đầu tiên phải nói rõ rằng, FDA cũng chưa đưa ra kết luận gì để chứng minh được rửa tay xà phòng có tốt hơn nước rửa tay khô hay không.

Tuy nhiên việc dễ thấy nhất là rửa tay bằng xà phòng an toàn hơn nước rửa tay khô. Bản chất xà phòng được tạo nên bởi muối kali hoặc natri của axit béo.

Do đó nó sẽ gồm một là đầu hidrocacbon kị nước, còn một đầu là ion kim loại ưa nước. Đối với các vết bẩn, dầu mỡ bám trên mặt vải thì đầu kị nước sẽ quay vào trong vết bẩn, đầu ưa nước hướng ra ngoài. Sau đó sẽ tạo thành mixen là một khối dạng cầu có đầu ưa nước quay ra ngoài tách vết bẩn ra khỏi bề mặt (Theo Wikipedia).

Theo đó, xà phòng sẽ có công dụng diệt khuẩn ít hơn cồn nhưng việc kết hợp với rửa tay dưới vòi nước chảy sẽ giúp làm trôi vi khuẩn hiệu quả hơn – điều mà dung dịch rửa tay khô không làm được.

Bởi vậy, Bộ y tế đã khuyến cáo chúng ta nên rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy thường xuyên, việc rửa bằng dung dịch rửa tay khô chỉ là giải pháp thay thế tạm thời.

Thực tế cũng có rất nhiều thí nghiệm thú vị về việc rửa tay theo cách nào sạch hơn. Điển hình là thí nghiệm của Jaralee Metcalf, một giáo viên từ Idaho.

Để giải thích vi khuẩn lây lan như thế nào và tại sao việc rửa tay thường xuyên và quan trọng, Jaralee đã nghĩ ra một hoạt động lớp học đơn giản với các học sinh của mình.

Cô ấy đã dùng  nhiều mức độ sạch tay khác nhau để chạm vào 5 miếng bánh mì trắng được lấy từ cùng một ổ bánh cùng một lúc. Sau đó, cô cho bánh mì vào từng túi nhựa để quan sát những gì sẽ xảy ra trong suốt một tháng. Và kết quả như bạn thấy:

rửa tay đúng cách
Kết quả thí nghiệm của Jaralee Metcalf

Việc rửa tay bằng xà bông bằng nước trước khi chạm vào lát bánh mỳ (ảnh 4) sẽ khiến vi khuẩn bị ức chế vi khuẩn ở mức độ tốt nhất. Vì vậy, đây là một ví dụ rõ ràng rằng chất khử trùng tay không thể thay thế việc rửa tay đúng cách bằng xà phòng phải không nào?

Tạm kết

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều dòng sản phẩm khác nhau, nhất là trong thời kỳ dịch bệnh bùng phát như hiện nay thì bạn cần hết sức cẩn thận khi mua các sản phẩm sát khuẩn tay để tránh sản phẩm nhái, kém chất lượng nhé. Để an toàn hãy ưu tiên sử dụng sản phẩm của các thương hiệu uy tín như Lifebuoy, Green Cross, Bath & Body works, CareOx, BabyGanics, Asirub… nhé. Và trên hết là nhớ, rửa tay đúng lúc và đúng cách!

Bài viết liên quan

Tham gia bình luận

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho